از جمله يادمانهاي مذهبي بجاي مانده از قوم كليمي درهمدان بقعه آرامگاه استر ومردخاي مي باشد،اين مكان همه ساله پذيراي زائرين كليمي وبازديد كنندگان زيادي از نقاط مختل�? ايران وجهان است وزائرين كليمي در ايامي ويژه مراسم مذهبي خويش را در اين مكان اجرا مي كنند.اين مراسم كه به جشن پوريم شهرت دارد در اواخراس�?ند واوايل �?روردين ماه (15-13 آدار ـ گاهشمار كليميان ) در بزرگداشت سالروز نجات كليميان از قتل عام ، توسط استر ـ ملكه خشايار شاه (445-486 ق.م) ـ وعموي وي مردخاي با دعا ونيايش وگر�?تن روزه ومراسم ا�?طار وخواندن طومار مگيلا آغاز وطي روزهاي (14و15آدار) با دادن هدايا وديد و بازديد وبزم وشادماني ادامه مي يابد. بنا بر روايات مشهور تاريخي ، ((هدسه )) دختري كليمي بوده كه پس از آنكه از جانب خشايارشاه(سومين پادشاه هخامنشي) به عنوان ملكه دربار انتخاب شد به جهت زيبايي اش استر(ستاره)نام گر�?ت ومردخاي پسر يائير واز نژاد بنيامين، عموي استر ونگهبان دربار هخامنشي در شوش بوده وتربيت استر را برعهده داشته است واو بود كه هدسه را به دربار آورد. هامان وزير خشايارشاه، نقشه قتل عام كليميان ايران را در سر داشت ومردخاي كه از اين توطئه اگاهي يا�?ته بود شاه راآگاه ساخت وبه جهت موقعيتي كه استر ومردخاي در دربار داشتند سبب نجات قوم كليمي در ايران شدند وبعدها به پاس اين خدمت آرامگاه اين دوتن به يكي از زيارتگاههاي مهم كليميان ايران تبديل گرديد .

اين بناي چهارگوش آجري با گنبدي بر�?راز آن، يادگاريست از قرن ه�?تم هجري قمري كه به دستور ارغون شاه مغول برپايه هاي بنايي قديمي تر بنا نهاده شد، ورودي اين آرامگاه در كوتاه سنگي اي است كه توسط كلون باز وبسته مي شود وبه جهت ارت�?اع اندك اين در، بايد خميده وارد آرامگاه شد. در ابتداي ورود اتاقي است درجهت شمالي ـ جنوبي كه حدود 7متر طول وقريب 3متر عرض دارد، از وسط اتاق يك ورودي به حرم تعبيه شده است، �?ضاي حرم مربع شكل و به ابعاد 5/3 متر مي باشد.دو صندوق چوبي منبت كاري شده با نقوش بسيار بديع وزيبا در اين قسمت ديده مي شود كه بر روي يكي نوشته اي بدين مضمون حكاكي شده است: ‌(( عمل عنايت الله ابن حضرت قلي تويسركاني )).اين صندوقها د ركنار يكديگر قرارگر�?ته اند وقبرهاي استر ومردخاي در زير اين صندوقها مي باشد، گنبدي آجري بر�?راز حرم جاي گر�?ته است وديوارهاي داخلي بنا را كتيبه هاي كوچك وبزرگ سنگي وگچبري هايي به خط عبري وآرامي در برگر�?ته است. درباره پيشينه سكونت كليميان در مناطق غربي ايران، در تورات چنين آمده است: (( وپادشاه آشور،اسرائيل را به آشور كوچانيده ايشان را در حلح وخابور نهر جوزان ودر شهرهاي ماديان برده وسكونت داد)).

كوروش كبير(559-530 ق.م )پس از لشگر كشي به بابل ،كليمياني را كه نبوكد نصر- پادشاه بابل از �?لسطين به اسارت وبردگي گر�?ته وبه بابل برده بود آزاد كرد، برطبق استوانه مشهور كوروش �?رمان بازگشت ايشان در سال 537 ق.م به بيت المقدس صادر شد، پس از اين �?رمان به نظر مي رسد تعدادي از اين قوم در پي بازگشت شاه ايراني به ايران آمده ودر شهرهاي شوش، اص�?هان، همدان و... ساكن شدند .